Historie

Click here for an English version of the castles history.

Geschiedenis van het Kasteel van Asten

Het dorp Asten begint in velerlei opzichten als een grensnederzetting. Zo was het lange tijd gelegen aan de ontginningsgrens van de onherbergzame Peel, tevens de eeuwenoude afbakening tussen de hertogdommen Brabant en Gelre, of zoals tegenwoordig nog steeds, tussen de provincies Noord-Brabant en Limburg. Het zijn vooral missionarissen (Willibrord), monniken (Norbertijnen) en wereldlijke heren (Heren van Cuijck) die dit relatief lege gebied in de Middeleeuwen openleggen en ontwikkelen.
 
Het is in deze tijd (1399) dat t' Huys tot Asten voor het eerst opduikt in de annalen. Beginnend als agrarisch uitbatingscentrum of mansio wordt het al ras uitgebreid tot een heus kasteel bestaande uit een versterking, een woongedeelte en een hofstede. Terwijl de omgeving wordt geteisterd door misoogsten en plunderende legers, wordt rond 1600 het kasteel omgebouwd tot een edelmanswoning in Renaissance stijl, waarbij ook de voorburcht met karakteristieke toren zijn huidige vorm krijgt. Het is ook in deze tijdspanne dat een van de meest kleurrijke en beruchte kasteelheren, Bernard van Merode, zijn landgoed weet uit te breiden, niet in het minst geholpen door onteigeningen van door hem vervolgde en gemartelde tovenaars en heksen uit de omgeving.
Hoewel het kasteel rond 1680 nog wordt verfraaid door Everard van Doerne, raakt het in de achttiende eeuw in verval, vooral omdat het in bezit komt van vaak absente Hollandse regenten. Het statige edelmanshuis van weleer verwordt geleidelijk tot een verwaarloosd jacht- en zomerverblijf, slechts nu en dan verhuurd aan derden of bewoond door 'kasteleins'. Gelijktijdig met de voortschrijdende aantasting van de Heerlijke rechten, takelt het kasteel in de negentiende eeuw verder af.
Het afbraakproces wordt pas een halt toegeroepen door het eigenzinnige initiatief van baron Clemens van Hövell tot Westerflier. Zijn fantasievolle reconstructie van de oude noordvleugel wordt echter in 1944, na slechts enkele jaren van bewoning, weer in puin gelegd door een Duitse fosforgranaat. Enkele jaren na het overlijden van baron Clemens jr. in 1981, verkoopt de douairière het kasteel en komt het voor een groot deel in het beheer van de huidige Stichting.

ArchiVaria

In de rubriek ArchiVaria zal Jos Gommans ieder jaar kort aandacht schenken aan de geschiedenis van ons kasteel in bekende en minder bekende werken, in gepubliceerde en ongepubliceerde vorm, verborgen in bibliotheken en archieven, op zolders en in kelders; kortom Jos zal schrijven over alles, iedereen en overal, als het maar betrekking heeft op de historie van het kasteel Asten. Deze eerste bijdrage zal enkele recente publicaties over, in en rond Asten onder de loep nemen. In de komende nummers wordt dieper gegraven en oude primeurs en vergeten onthullingen belicht.

Bekijk hier de volgende Archivaria:
Archivaria 2002
Archivaria 2003
Archivaria 2004
Archivaria 2005
Archivaria 2006
Archivaria 2007
Archivaria 2008
Archivaria 2009